Samen werken aan waterzekerheid op de hoge zandgronden

De regio Hoge Zandgronden Zuid maakt plannen om ook in droge jaren voldoende zoet water beschikbaar te houden. Daarvoor werkt de regio aan een nieuw werkprogramma voor het Deltaplan Zoetwater. Wing begeleidt het proces en helpt overheden en partners om samen duidelijke keuzes te maken voor een toekomstbestendig watersysteem.

Voldoende zoet water is cruciaal voor natuur, landbouw, drinkwater en energievoorziening. Op de hoge zandgronden in Brabant en Limburg is de regio sterk afhankelijk van regenwater. Er is weinig aanvoer via grote rivieren of kanalen. Daardoor ontstaan in droge perioden snel tekorten. In opdracht van de regio begeleidt Wing het opstellen van het nieuwe maatregelenprogramma voor fase 3 van het Deltaplan Zoetwater (2028–2033), inclusief afspraken tussen bestuurders over inzet en financiering.

Regionale keuzes

De regio moet bepalen waar en hoe het watersysteem versterkt kan worden. Dat kan op drie manieren: water langer vasthouden, zuiniger omgaan met water en waar nodig functies aanpassen. Denk aan het herstellen van beken, het dempen van sloten zodat water minder snel wegstroomt, of het verminderen van verhard oppervlak in steden zodat regen beter kan infiltreren. Wing organiseert werksessies en regionale bijeenkomsten en brengt samen met provincies, waterschappen, gemeenten en landbouw- en drinkwaterorganisaties kansen in beeld.

Dilemma’s

De opgave raakt aan uiteenlopende belangen. Wat goed is voor natuur, kan gevolgen hebben voor landbouw. Bijvoorbeeld wanneer beekherstel of het dempen van sloten leidt tot nattere landbouwgronden. Bestaande gebiedstrajecten bieden kansen, maar daarnaast zijn ook nieuwe initiatieven nodig. Dat is ingewikkeld, zeker wanneer maatregelen tussen 2028 en 2033 uitgevoerd moeten worden. Wing creëert in werksessies ruimte voor het gesprek. Zo verkennen partijen eerst samen wat nodig is, voordat besluiten worden genomen. Met kennis van het watersysteem én ervaring in bestuurlijke processen helpt Wing partijen om dilemma’s scherp te krijgen en afspraken vast te leggen.

Klaar voor de volgende fase

Dit jaar werkt de regio toe naar drie concrete producten: het werkprogramma met een overzicht van de gekozen maatregelen, een strategiedocument en een bestuursovereenkomst waarin partijen hun bijdrage vastleggen. Daarmee ontstaat een gezamenlijk plan richting het Rijk én een stevige basis om ook na 2028 verder te werken aan een klimaatbestendig watersysteem voor Zuid-Nederland.