Wing ondersteunde het Platform IJsselmeergebied bij lastige keuzes over de toekomst van het gebied. Met de IJsselmeerkompas-methode maakten Wing en ONE ingewikkelde vragen concreet en brachten zij de effecten op gezamenlijke gebiedsdoelen in beeld.
Het IJsselmeergebied staat voor ingrijpende keuzes rond waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en natuur en biodiversiteit. Besluiten op regionaal niveau hebben directe gevolgen op lokaal niveau. In opdracht van het Platform IJsselmeergebied begeleidde Wing, samen met het werkspoor Afweging en Advies, bestuurders en betrokken partijen bij het zorgvuldig afwegen van deze keuzes. Het doel was om het gesprek over ruimtelijke afwegingen te voeren op basis van feiten, gedeelde doelen en inzicht in de gevolgen van verschillende handelingsopties.
Vijf gezamenlijke doelen
Centraal in de aanpak staat de IJsselmeerkompas-methodiek, die is ontwikkeld door ONE en Arcadis. Deze methode laat zien hoe plannen en ideeën uitwerken op de vijf gezamenlijke doelen van het Platform. Samen met gebiedspartners vertaalden Wing en ONE abstracte vragen naar concrete scenario’s, ondersteund met kaarten, beelden en ontwerpend onderzoek. Stel bijvoorbeeld dat het waterpeil in het IJsselmeergebied stijgt: wat betekent dat voor natuur, recreatie en toerisme, en voor andere economische activiteiten in buitendijkse gebieden? In 2025 onderzochten we deze vraag voor het gebied van de Makkumerwaard. Ook bracht het team bestaande casussen bijeen in een overkoepelende analyse en onderzocht het wat hiervan te leren valt voor mogelijke toekomstige peilveranderingen vanuit het Deltaprogramma IJsselmeergebied.
Regionale maatregelen, lokale effecten
De voorgestelde nieuwe waterpeilen van het Deltaprogramma IJsselmeergebied zijn voordelig voor het watervraagstuk van heel Noord-Nederland, maar de lasten werken lokaal uit. De kracht van het analyseren van meerdere casussen tegelijk zit in het verbinden van regionale maatregelen met lokale voorbeelden. Zes lokale casussen laten zien hoe de effecten van waterpeilveranderingen lokaal uitpakken. Door te leren van deze voorbeelden wordt het vraagstuk concreter en kunnen bestuurders de gevolgen van toekomstige peilveranderingen beter inschatten. Door de lessen te vertalen naar andere plekken in het IJsselmeergebied ontstaan vervolgens kansen voor gesprek op gebiedsniveau. Zo is een van de aanbevelingen dat bestuurders het gesprek aangaan over hoe om te gaan met solidariteit en wederkerigheid bij lokale gevolgen van peilveranderingen.
Blik vooruit
In aanloop naar de herijking van het Deltaprogramma, die begin 2026 wordt afgerond, lag de focus in 2025 vooral op strategische keuzes op het gebied van waterveiligheid en zoetwaterbeschikbaarheid. Voor de komende jaren ziet Wing kansen voor het Platform IJsselmeergebied om het perspectief te verbreden naar de andere gebiedsopgaven.