‘OverErven: ademruimte voor de FoodValley’ heeft de finale gehaald van de regiofinale van de Eo Wijersprijsvraag 2025–2026 voor de regio FoodValley. De visie voor het gebied tussen de Veluwse en de Utrechtse Heuvelrug hebben we ontwikkeld samen met H+N+S landschapsarchitecten en Witteveen+Bos. OverErven biedt een inspirerend, haalbaar en toekomstbestendig perspectief op een gezonde en gelukkige leefomgeving, met ruimte voor landbouw, natuur, wonen en recreatie.
De FoodValley staat voor een complexe ruimtelijke puzzel. Woningen, intensieve landbouw, industrie, natuur, water en recreatie komen steeds dichter op elkaar te liggen met versnippering en onbalans als gevolg. OverErven laat zien hoe lokale samenwerking nieuwe adem- en schuifruimte kan creëren.
OverErven verwijst naar drie schaalniveaus en drie lagen van tijd: over de erven, waar gezonde leefmilieus ontstaan; over de erven heen, waar verbinding en schuifruimte worden georganiseerd op groter schaalniveau; en overerven, als het doorgeven van een gezonde leefomgeving aan volgende generaties.
In de visie van Wing, H+N+S Landschapsarchitecten en Witteveen+Bos worden het herontwerpen van de agrarische economie, wonen en zorg collectief geborgd. Het pragmatisme en ondernemerschap van de inwoners vormt hierbij een unieke kracht. Herstel van het water- en bodemsysteem legt de basis om gezond te kunnen leven.
In ‘OverErven’ wordt de regionale ruimtelijke planvorming georganiseerd in grondverbonden: gebiedsspecifieke landschapscoöperaties van boeren, burgers, investeerders en andere gebiedspartijen. De leden van landschapscoöperaties werken samen aan een gebiedsplan voor een aangewezen koplopergebied.
Het gebiedsplan wordt mede gedragen door waardecreatie op vrijkomende erven, waar ruimte geboden wordt voor wonen. Zo wordt het mogelijk om regionale opgaven voor wonen, landbouw, natuur en landschapsherstel te verbinden met lokale initiatieven en belangen.
Collectiviteit is ook de sleutel tot meer adem- en schuifruimte in de FoodValley. Door grondwaarden, kosten, opbrengsten en maatschappelijke baten gezamenlijk te verevenen, kan de winst van de één bijdragen aan de ontwikkeling van de ander. Zo ontstaat ruimte om functies te verplaatsen, grond vrijwillig te ruilen en om te investeren in een gezond, leefbaar en toekomstbestendig landschap voor nu en toekomstige generaties.