Ruimte voor natuur en recreatie in het IJsselmeergebied

Tien jaar na invoering van de gedragscode voor watersportrecreanten in het IJsselmeergebied evalueert Wing de uitwerking in de praktijk. De evaluatie laat zien waar de code tekortschiet, maar ook waar kansen liggen om natuur en recreatie beter in balans te brengen.

In 2016 stelden natuur- en recreatieorganisaties samen met Rijkswaterstaat een gedragscode op voor recreanten in het IJsselmeergebied, als alternatief voor het afsluiten van rustgebieden voor vogels. Wing evalueerde hoe de gedragscode in de praktijk functioneert en welke vervolgstappen mogelijk zijn om verstoring van vogels te beperken zonder recreatie onnodig in te perken.

Onvoldoende communicatie

Een gedragscode staat of valt met goede communicatie. Uit de evaluatie, waarvoor onder andere een enquête werd ingevuld door 350 recreanten, blijkt dat de gedragscode onvoldoende bekend is onder recreanten. Slechts een derde van de respondenten kent de code. Financiering vanuit de overheid voor een grootschalige campagne ontbrak en laagdrempelige, periodieke communicatie is niet op gang gekomen. Wing adviseerde in te zetten op betere communicatie, met herhaling en positief taalgebruik, zodat de boodschap daadwerkelijk landt.

Monitoring ontbreekt

Monitoring is nodig om te beoordelen of de gedragscode wordt nageleefd en effect heeft. Dit was bij de invoering afgesproken en vastgelegd in het Natura 2000-beheerplan, maar is nooit uitgevoerd. Wing adviseerde om alsnog een monitoringsprogramma te starten, waarbij recreatieve ontwikkelingen en de mate van verstoring worden gemeten. Uit de evaluatie blijkt dat vooral durfsporters, zoals jetskiërs en kitesurfers, als overtreders worden gezien. Monitoring zou het mogelijk maken om dit soort aannames te toetsen en gericht bij te sturen.

Samen verder

De evaluatie liet zien dat natuur- en recreatiepartijen sterk betrokken zijn en samen verder willen. In de aanloop naar het volgende Natura 2000-beheerplan is afgesproken de samenwerking te versterken en de gedragscode nieuw leven in te blazen. De betrokken partijen stelden gezamenlijk een lijst met maatregelen op, zoals betere informatievoorziening op locatie, gerichte handhaving bij kitesurfers en verplaatsing van snelvaargebieden.
Met deze stappen kan de natuur in het IJsselmeergebied toegankelijk blijven voor watersporters, met een goede balans tussen rust en recreatie.