Hoe zorg je dat ruimtelijke kwaliteit niet alleen op papier staat, maar zichtbaar wordt in het landschap? Wing evalueerde het kernkwaliteitenbeleid van de provincie Drenthe. Conclusie: het werkt, mits je het concreet maakt in projecten en samen keuzes maakt.
De provincie Drenthe gebruikt zes kernkwaliteiten om de ruimtelijke kwaliteit te beschermen: cultuurhistorie, archeologie, aardkundige waarden, landschap, natuur en rust. Deze vormen de basis voor beleid bij het maken van ruimtelijke keuzes, bijvoorbeeld bij infrastructuur- en energieprojecten. Wing onderzocht hoe dit in de praktijk uitpakt en wat daarin goed werkt.
Van papier naar praktijk
Wing analyseerde het beleid op papier en bezocht drie projecten. Zo zagen we hoe kernkwaliteiten terugkomen in de praktijk, onder andere bij het verkeersknooppunt bij Gieten. Hier botsen verschillende belangen: de drukke N34 moet veiliger en beter doorstromen, maar ligt midden in een waardevol landschap. Direct naast de weg liggen een oud esdorpenlandschap en een (cultuur)historisch en archeologisch waardevolle pingoruïne. Verschillende ontwerpvarianten lossen het verkeersprobleem op, maar hebben elk een andere impact op het landschap.
Samen afwegen
Samen met projectleiders en adviseurs gingen we het gebied in. Daar bekeken we wat keuzes in de praktijk betekenen: varianten die weinig aan het wegtracé veranderen, doen grote inbreuk op de pingoruïne, varianten die hier rekening mee houden, liggen weer dichter bij het dorp, of doen grotere inbreuk op het landschap. Ruimtelijke kwaliteit blijkt lastig te vangen in duidelijke regels. Komen tot een kwalitatief ontwerp, hangt voor een belangrijk deel af van samenwerking en timing. Worden adviseurs op tijd betrokken? En is er budget om rekening te houden met landschap, natuur en erfgoed? Door samen op locatie te kijken, ontstaan open gesprekken en meer begrip voor elkaars afwegingen.
Blik vooruit
De provincie gebruikt de uitkomsten om kernkwaliteiten eerder en duidelijker mee te nemen in nieuwe projecten. Daardoor worden keuzes explicieter: wat doen we hier wel en wat niet, en waarom? Omdat Wing de medewerkers van de provincie actief betrok, wordt het geen rapport voor in de la, maar nemen mensen de bevindingen mee in hun werk.