‘Wonen op erven’ is een inspirerende gids voor het ontwikkelen van kleinschalige woningbouw op erven in het buitengebied. Wing was projectleider en mede-auteur van deze gids. De gids kwam tot stand binnen een ontwerpconsortium van Wing, H+N+S, Witteveen & Bos en RVO, in opdracht van de ministeries van VRO, BZK en LVVN.
Een nieuwe blik op het buitengebied
Wonen in het buitengebied wordt doorgaans strikt beperkt. Tegelijkertijd stoppen veel agrarische bedrijven en liggen er in deze gebieden tal van ruimtelijke opgaven die om oplossingen vragen. ‘Wonen op erven’ wil hier iets in veranderen. Het idee is om wonen in ruimere mate toe te staan op erven, mits dit samen gaat met flinke investeringen in de kwaliteit van het landschap. Bovendien zouden deze erven betaalbare toegang moeten bieden voor diverse doelgroepen op de woningmarkt.
Lef en beleid
Wonen op erven kan niet overal. Waar het wel kan, wordt bepaald door gemeenten en provincies. Voorbeelden zijn kernrandzones of sommige kleinschalige zandlandschappen. In veel gevallen zijn hiervoor aanpassingen van ruimtelijk beleid nodig. Dit leidt tot heldere kaders die aangeven waar en onder welke voorwaarden woningen in het buitengebied zijn toegestaan.
De inspiratiegids biedt een afwegingssystematiek, beleidsvoorstellen, voorbeelduitwerkingen en praktijkervaringen voor gemeentes, provincies en het rijk. Ook gaat de gids in op het gewenste proces en op de cultuurverandering die soms nodig is om te bereiken dat overheden samen met initiatiefnemers bereid zijn om kansen te onderzoeken en experimenten te ondersteunen. Immers alleen met dergelijk praktijkonderzoek, waarvoor lef nodig is, kan er realistisch planologisch beleid ontstaan waarin initiatieven kunnen wortelen.
Kwaliteit en praktijk
Praktijkonderzoek gaat bijvoorbeeld over landschapskwaliteit: hoe geef je vorm aan een erf met 20 woningen en hoe verhoudt dat zich tot landschapsontwikkeling waaraan het erf moet bijdragen? Het gaat ook over haalbare businesscases die niet vanzelfsprekend zijn en over samenwerking tussen overheid en particulier. Hoe doe je dat met heldere verwachtingen?
Brede betrokkenheid
Bij het samenstellen van de gids hebben tientallen mensen uit alle delen van het land meegedacht. We hebben een mooi beeld gekregen van gemeenten en provincies die met het onderwerp bezig zijn of bezig willen gaan. In de loop van 2026 dragen we samen met RVO bij aan de verdere verspreiding van de gids. Er zijn papieren exemplaren te verdelen en er is inmiddels een videopresentatie beschikbaar.