Sinds 2010 werken de Waddenzeehavens samen aan een sterke toekomst voor havens in een uniek en kwetsbaar Waddengebied. Wing voert sinds eind 2024 het secretariaat van dit gezamenlijke programma. We organiseren de afstemming en dialoog tussen de Waddenzeehavens onderling en met andere partijen in het Waddengebied, helpen de havens bij het bepalen van hun gezamenlijke inzet in de Waddengovernance, werken aan gezamenlijke uitvoeringsprogramma’s en ondersteunen de havens bij specifieke vragen in relatie tot de Waddenzee.
De havens van Delfzijl, de Eemshaven, Lauwersoog, Harlingen, Den Oever en Den Helder hebben elk een eigen profiel en opgaves, maar delen hun ligging aan de Waddenzee. Ze spelen ieder op hun manier in op ontwikkelingen zoals de energietransitie, veranderingen in de visserij, investeringen van Defensie en de groei van recreatie en toerisme langs de Waddenkust. Tegelijkertijd staan ze voor vergelijkbare vragen: hoe blijven havens bereikbaar, hoe beperken zij hun impact op de natuur, op welke wijze kunnen havens bijdragen aan natuurkwaliteit en welke sociaaleconomische rol vervullen zij in de regio?
De havens stemmen binnen het programma af over actuele onderwerpen en beleidsdossiers, zoals het Nationaal Waterprogramma, het Beleidskader natuur Waddenzee en het Natura 2000- Beheerplan Waddenzee. Via het Omgevingsberaad Waddenzee (OBW) brengen zij hun gezamenlijke inbreng in binnen de Waddengovernance. Zo denken havens mee met de beleidsmatige ontwikkelingen in het Waddengebied.
De havens werken samen aan concrete projecten en programma’s. Binnen het uitvoeringsprogramma Ecosysteemgericht baggeren zoeken havens, Rijkswaterstaat, de Coalitie Wadden Natuurlijk en de Waddenacademie naar manieren om de impact van baggeren en verspreiden op de natuur te verminderen, met behoud van bereikbaarheid en veiligheid. Samen met de Waddenacademie en de Erasumus Universiteit verkennen we langetermijnscenario’s voor economie en internationale afhankelijkheden, en wat die betekenen voor het handelingsperspectief van de havens. Komend jaar willen we actief input leveren aan het nieuwe Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2027-2032 en de Verduurzamingsagenda vanuit het Beleidskader Natuur.
Het programma brengt partijen samen voor kennisuitwisseling; lokaal, nationaal en trilateraal. Via de Raad van Advies Waddenzeehavens bespreken we gezamenlijke thema’s met de havengemeenten, havenbedrijfsleven, kennisinstututen, de Coalitie Wadden Natuurlijk en Rijkswaterstaat. Tijdens ‘dialoogdagen’ spreken we met natuurpartijen over gezamenlijke thema’s en hoe we daarin gezamenlijk kunnen optrekken. Via de trilaterale samenwerking zoeken de havens de verbinding met de Duitse en Deense Waddenzeehavens. Zo bouwen de Waddenzeehavens aan een programma waarin havens blijven bijdragen aan de regionale economie en bereikbaar blijven, met oog voor de natuur van de Waddenzee.